บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์ปัญหาในการบริหารจัดการการคลังในระดับท้องถิ่นของประเทศไทย

พร้อมนําเสนอแนวทางการสร้างความยั่งยืนทางการคลังในระดับท้องถิ่น จากการศึกษาพบว่า สภาพปัญหาการคลังขององค์กร

ปกครองส่วนท้องถิ่น ประกอบด้วย 1) ปัญหาการพึ่งพิงงบประมาณจากรัฐบาลกลาง ส่งผลให้ขาดความเป็นอิสระทางการคลัง

2) ปัญหาความเหลื่อมล้ำ้ในการจัดสรรทรัพยากรและรายได้ระหว่างพื้นที่ 3) ปัญหาข้อจํากัดด้านบุคลากรและเครื่องมือ

4) ปัญหากฎหมายและระเบียบที่ไม่ครอบคลุมและไม่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน บทความนี้เสนอแนวทาง

การสร้างความยั่งยืนทางการคลังในระดับท้องถิ่น ได้แก่ การพัฒนาโครงสร้างรายได้ การปรับปรุงกฎหมาย การพัฒนาบุคลากร

การส่งเสริมความโปร่งใส การใช้เทคโนโลยี ไปจนถึงการบริหารจัดการหนี้อย่างเป็นระบบ แนวทางดังกล่าวจะช่วยเสริมสร้าง

ขีดความสามารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการพึ่งพาตนเอง ลดความเหลื่อมล้ำทางการคลัง และส่งเสริมความโปร่งใส

และประสิทธิภาพในระดับท้องถิ่น

This article analyzes the challenges of local financial and fiscal management in Thailand and proposes

guidelines for achieving fiscal sustainability at the local level. The study identifies four key issues: (1) heavy

reliance on central government transfers, which undermines fiscal autonomy; (2) inequality in the allocation

of resources and revenues across regions; (3) constraints in human resources and administrative capacity;

and (4) outdated and inadequate legal frameworks that fail to align with current socio-economic conditions.

To address these challenges, the article recommends measures such as diversifying revenue structures,

undertaking legal reforms, strengthening local personnel capacity, enhancing transparency, leveraging

technology, and implementing systematic debt management. These strategies aim to enhance the

self-reliance of local administrative organizations, reduce fiscal disparities, and promote greater transparency

and efficiency in local governance.

เจตน์ ดิษฐอุดม. (2561). การใช้จ่ายภาครัฐกับคุณภาพชีวิตของประชาชน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 1(1), 100-116.

ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์ และดารุณี พุ่มแก้ว. (2560). เงินอุดหนุนเฉพาะกิจและความเหลื่อมล้ำการคลังท้องถิ่นในประเทศไทย.

วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 15(1), 118-138.

ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์ และพิชิต รัชตพิบุลภพ. (2565). เศรษฐกิจจังหวัดและความเหลื่อมลํา้าการคลังท้องถิ่น (Provincial

Economy and Local Fiscal Disparity). วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม,

16(2), 415–427.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2565). รายงานระบบการคลังท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร: ธนาคารแห่งประเทศไทย.

ธร ปีติดล. (2564). ความเหลื่อมลํ้าไทย: บทวิเคราะห์โครงสร้างทางอํานาจและอุดมการณ์. กรุงเทพมหานคร: สําานักงาน

การวิจัยแห่งชาติ (วช.).

นิภาพรรณ เจนสันติกุล. (2566). ความยากจนและความเหลื่อมล้ำ้ในสังคมไทย. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และ

สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 6(1), 61-74.

บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์ และคณะ. (2557). การบริหารราชการส่วนท้องถิ่น. ค้นเมื่อ 26 กรกฎาคม 2568,

จาก https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=การบริหารราชการส่วนท้องถิ่น

พรรณิภา อนุรักษากรกุล และสุวิมล เฮงพัฒนา. (2563). ความเหลื่อมล้ำด้านรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ของประเทศไทย. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 6, 398–406.

ออสุวรรณ, อุมาพร บึงมุม และภูเบต เส็นบัตร. (2564). การจัดสรรงบประมาณลงพื้นที่จังหวัดและความเหลื่อมล้ำด้านการ

พัฒนาทรัพยากรมนุษย์. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 19(3), 5-28.

รักพงษ์ แสนศรี, ธฤษวรรณ อัมพรมหา และธนวรรณ วรสิงห์. (2566). วิเคราะห์นโยบายท่องเที่ยวของ รัฐบาลเพื่อกระจาย

จํานวนนักท่องเที่ยวและรายได้การท่องเที่ยว สู่จังหวัดที่ไม่ใช่เมืองหลวงผ่านโครงการระเบียงเศรษฐกิจของประเทศไทย.

มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์, 40(2), 113-136.

วีระศักดิ์ เครือเทพ. (2555). กลยุทธ์การปรับตัวทางการเงินการคลังขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภายใต้ภาวะวิกฤต.

กรุงเทพมหานคร: ส เจริญ การพิมพ์.

วีระศักดิ์ เครือเทพ. (2565). นวัตกรรมการพัฒนารายได้ท้องถิ่น: การพัฒนาตัวแบบและบทเรียนสําาคัญจากการวิจัยเชิงทดลอง.

วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 35(1), 87-106.

ศุภชัย ยาวะประภาษ และปิยากร หวังมหาพร. (2564). นโยบายสาธารณะระดับท้องถิ่นไทย (พิมพ์ครั้งที่ 3).

กรุงเทพมหานคร: โอ. เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์.

สําานักงบประมาณของรัฐสภา. (2564). รายงานวิเคราะห์รายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น.

กรุงเทพมหานคร: สํานักการพิมพ์ สําานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

สํานักนโยบายการคลังท้องถิ่น. (2566). สรุปสัดส่วนรายได้และเงินอุดหนุนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น.

กระทรวงมหาดไทย.

สํานักนโยบายการคลังท้องถิ่น. (2566). สถิติและรายงานการคลังท้องถิ่นประเทศไทย. กระทรวงมหาดไทย.

สํานักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2564). บทเรียนการพัฒนาระบบบริหารจัดการท้องถิ่นและการถ่ายโอนภารกิจ.

กรุงเทพมหานคร.

สุพัฒน์จิตร ลาดบัวขาว. (2563). การคลังท้องถิ่น: สภาพปัญหา และแนวทางแก้ไข. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์,

11(1), 189-214.

อัยรวี วีระพันธ์พงศ์. (2566). การสํารวจประเด็นปัญหาการคลังในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย.

วารสารมณีเชษฐารามวัดจอมมณี, 6(2), 1-17.

Kim, S., & Lee, J. (2021). Decentralization and Local Public Finance in South Korea. Korea Institute of Public

Finance (KIPF).

Yokoyama, K. (2022). Local Government Finance and Taxation in Japan. Tokyo: Local Government Finance

Institute.