บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและนําเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรม เพื่อรับมือกับความผันผวน

และความไม่แน่นอนที่ส่งผลกระทบต่อองค์กรภาครัฐ ในปัจจุบันโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทั้งในด้านเทคโนโลยี

เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ทําให้องค์กรภาครัฐต้องเผชิญกับสภาพแวดล้อมที่มีลักษณะไม่แน่นอน ผันผวน ซับซ้อน และ

คลุมเครือ (VUCA World) อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมจึงกลายเป็นปัจจัยสําคัญ ที่สามารถช่วยส่งเสริมให้องค์กร

ภาครัฐ มีศักยภาพในการปรับตัวและตอบสนองต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

     จากการศึกษาวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง พบว่า ภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมมีส่วนสําคัญในการเสริมสร้างศักยภาพองค์กร

ภาครัฐให้สามารถเผชิญกับความท้าทายต่าง ๆ ได้ เช่น การเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายที่ไม่แน่นอน ข้อจํากัดด้านทรัพยากรและ

งบประมาณ รวมถึงการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัล อย่างไรก็ตาม ยังพบอุปสรรคสําคัญอีกหลายประการในการนําภาวะผู้นํา

เชิงนวัตกรรมไปใช้ภายในองค์กร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการขาดโครงสร้างสนับสนุนจากภาครัฐ

     บทความนี้จึงได้นําเสนอข้อค้นพบที่เน้นย้ำถึงบทบาทที่สําคัญของภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรม ในการเตรียมความพร้อม

ขององค์กรภาครัฐ และเสนอแนวทางในการประยุกต์ใช้ผ่านการนําเสนอ “รูปแบบภาวะผู้นําแบบผสมผสาน (hybrid leadership

model)” ซึ่งเป็นการบูรณาการระหว่างภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมและภาวะผู้นําแบบปรับตัว (adaptive leadership) รวมทั้ง

เสนอแนะให้มีการจัดกิจกรรมการพัฒนาศักยภาพผู้นําและสร้างโครงสร้างสนับสนุนที่ชัดเจน เพื่อให้องค์กรภาครัฐสามารถปรับตัว

และตอบสนองต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพสูงสุด

    This article explores strategic approaches to fostering innovative leadership as a means of enabling

public sector organizations to effectively navigate volatility and uncertainty. In today’s rapidly changing

world—shaped by technological advances, economic fluctuations, social transformation, and environmental

disruption—public organizations inevitably face volatile, uncertain, complex, and ambiguous (VUCA) environments.

Within this context, innovative leadership emerges as a critical factor in enhancing adaptability and resilience.

     A review of relevant literature reveals that innovative leadership significantly strengthens the

capacity of public sector entities to address challenges such as unpredictable policy shifts, resource and

budget limitations, and the transition toward digital governance. However, barriers remain, particularly the

lack of institutional structures to support its implementation.

    To address these issues, this study proposes a Hybrid Leadership Model that integrates innovative

leadership with adaptive leadership, emphasizing leadership development programs and clear institutional

support. This integrated approach can equip public sector organizations with the capabilities to adapt and

respond effectively to evolving challenges, thereby promoting long-term sustainability and organizational

effectiveness.

จุฬาภรณ์ โสตะ. (2544). บทบาทการมีส่วนร่วมของประชาชนและองค์การบริหารส่วนตําบลในการบริหารจัดการเพื่อการ

ออกกําลังกาย. ขอนแก่น: ภาควิชาสุขศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

เจริญ ภูวิจิตร์. (2565). แนวทางการพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาในยุค Next Normal. ค้นเมื่อ 29 พฤษภาคม 2568,

จาก http://www.nidtep.go.th/2017/publish/doc/20220308-4.pdf

ฐิติ ลาภอนันต์, ญาดา นภาอารักษ์, และชวินไกรวิชญ์ สิงโตทอง. (2568). นวัตกรรมการบริหารกับการพัฒนาองค์กรปกครอง

ส่วนท้องถิ่นในยุค VUCAWorld. วารสารวิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 11(1), 412-428.

นภา จุลสุทธิ, กัสมา กาซ้อน, สิปราง เจริญผล, และพรชัย เจดามาน. (2567). ภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมกับการบริหารการ

เปลี่ยนแปลงองค์กรภาครัฐภายใต้ยุค VUCA. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1), 310-328.

พลอยชมพู ทับเอม, มณีนุช จุ้ยเอี่ยม และธนัสถา โรจนตระกูล. (2565). การพัฒนาภาวะผู้นํา : จากทฤษฎีสู่แนวทางการปฏิบัติ

ที่ดีในองค์กร. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(12), 294-309.

รัฐนันท์ รถทอง. (2564). ภาวะผู้นําดิจิทัลของครูโรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง อําเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต. Journal of Roi

Kaensarn Academi, 6(11), 223-234.

รัตติกรณ์ จงวิศาล. (2544). ภาวะผู้นําา: ทฤษฎี การวิจัย และแนวทางพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์

มหาวิทยาลัย.

วุฒิชัย โยตา, จุฬาภรณ์ โสตะ และอําานาจ ชนะวงศ์. (2565). ผลของโปรแกรมจิตวิทยาการให้คําปรึกษาเชิงนวัตกรรมต่อพลัง

สุขภาพจิตในบุคลากรทางการศึกษาภายใต้สถานการณ์โควิด-19. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี,

5(3), 160–169.

วุฒิชัย โยตา. (2566). นวัตกรรมการคิดเชิงการออกแบบร่วมกับจิตวิทยาการปรึกษาในสถานการณ์วิกฤตโลก. วารสารการจัดการ

เทคโนโลยีและนวัตกรรม, 31(2), 107-119.

Anderson, N., Potocnik, K., & Zhou, J. (2014). Innovation and creativity in organizations: A state-of-the-science

review. Journal of Management, 40(5), 1297–1333.

Azevedo, J. P., Hasan, A., Goldemberg, D., & Iqbal, S. A. (2020). Simulating the Potential Impacts of COVID-19

School Closures on Schooling and Learning Outcomes: A Set of Global Estimates. Education Global Practice.

Retrieved May 29, 2025, from https://www.worldbank.org/en/topic/education/publication/

simulating-potential-impacts-of-covid-19-school-closures-learning-outcomes-a-set-of-global-estimates.

Bass, B. M. (1985). Leadership and Performance beyond Expectations . Free Press: Collier Macmillan.

Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational

leadership. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational Leadership (2nd ed.). New York: Psychology Press.

Borins, S. (2002). Leadership and innovation in the public sector. Leadership & Organization Development

Journal, 23(8), 467–476. DOI: 10.1108/01437730210449357

Heifetz, R. A. (1994). Leadership Without Easy Answers. Belknap: Harvard Press.

Heifetz, R., Grashow, A., & Linsky, M. (2009). The Practice of Adaptive Leadership: Tools and Tactics for

Changing Your Organization and the World. Boston: Harvard Business Press.

Mushinsky. (1997). Transformational Leadership and Organizational Change: Cross-Sector and Cross-National

Comparisons. Journal of Public Administration Research and Theory, 7(1), 109-137.

O’Toole, L. J., & Meier, K. J. (2011). Public Management: Organizations, Governance, and Performance.

Cambridge, England: Cambridge University Press.

Pollitt, C., & Bouckaert, G. (2017). Public Management Reform: A Comparative Analysis-Into the Age of Aus

terity . Oxford: Oxford University Press.

Schultz, D. P., & Schultz, S. E. (1998). Psychology and Work Today: An Introduction to Industrial and

Organizational Psychology (7th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.

Sloane, P. (2017). The Leader’s Guide to Lateral Thinking Skills: Unlock the Creativity and innovation

in you and your team (3rd ed.). London: Kogan Page Ltd.